Terwijl het jaar ten einde loopt, kijken we bij Zorgadvies Groningen terug op wat we samen met onze partners in zorg, welzijn, gemeenten en het sociaal domein hebben bereikt. De maatschappelijke uitdagingen zijn groot: de druk op de eerstelijnszorg, de toenemende multiproblematiek, en de noodzaak om steeds meer te doen met preventie om inwoners meer gezonde jaren te bieden.
Wat ons dit jaar opnieuw duidelijk werd: we kunnen de vraagstukken van vandaag niet alleen meer oplossen met de structuren van gisteren. Samenwerking vraagt om een andere manier van kijken, denken en organiseren. Dat komt vooral sterk naar voren als we kijken naar deze onderdelen:
- Wijkgericht samenwerken
Achter de schermen zijn we al voortvarend bezig met wijkgericht samenwerken in de provincie Groningen. Dat doen wij in opdracht van zorgverzekeraar Menzis. In Groningen gebeurt al veel en juist vanuit onze onafhankelijke rol kunnen wij partijen bij elkaar brengen en laten aansluiten op bestaande initiatieven. Wij zijn een betrouwbare en kritische samenwerkingspartner. - Ecosystemisch werken
Onze aanpak is op deze wijze gestoeld, in het kort: we kijken naar het geheel, niet naar de losse onderdelen.
Wijkgericht samenwerken: lokaal, integraal en mensgericht
In wijken en dorpen komen allerlei leefwerelden samen: gezondheid, sociaal welzijn, leefomgeving, veiligheid en participatie. Onze visie op Wijkgericht samenwerken biedt een praktische en gefaseerde route om samen met gemeenten, partners en inwoners te werken aan een gezondere wijken en dorpen. Om overzicht te houden en tempo te maken werken we met drie fases. We verkennen eerst samen wat er speelt, proberen en leren wat werkt en borgen wat waardevol is. Zo groeit de samenwerking van idee naar blijvend resultaat.
We zien in onze projecten dat deze fasering houvast biedt, maar dat er altijd iets meer nodig is dan een stappenplan alleen. Er moet energie ontstaan, er moet vertrouwen groeien, en soms moeten er eerst oude patronen worden losgelaten voordat nieuwe verbindingen zich kunnen vormen. Dat is precies waar ecosystemisch werken het verschil maakt.
Ecosystemisch werken: kijken naar het geheel, niet naar de losse onderdelen
Het whitepaper Ecosystemisch Onderzoek van het ROS-netwerk (waar Zorgadvies Groningen lid van is) laat zien hoe regionale netwerken functioneren als levende ecosystemen. Geen statische netwerken met vaste rollen, maar dynamische samenwerkingsverbanden die voortdurend in beweging zijn. Ecosystemisch denken nodigt uit om méér te zien dan structuur:
- Verbinding ontstaat via relaties, niet via regels.
- Innovatie komt voort uit diversiteit, niet uit een vaste kring van usual suspects.
- Energie en gedeelde waarden zijn even belangrijk als governance en financiering.
- Elke regio heeft zijn eigen ‘iets’: cultuur, historie en krachtvelden die de samenwerking kleuren.
Net als in de natuur ontstaat een gezond ecosysteem wanneer uiteenlopende spelers elkaar weten te vinden, elkaar versterken én elkaars belangen begrijpen. Dat vraagt om tijd, aandacht, nabijheid. En iemand die de verbindingen helpt leggen. Zorgadvies Groningen is daarin een belangrijke intermediair. Want: onafhankelijk, met kennis van de regio en van beleidsregels en veelal kosteloos in te zetten.
Waarom deze twee bewegingen elkaar versterken
Juist in wijkgericht samenwerken zien we hoe waardevol een ecosystemische bril is:
- Meer aandacht voor relaties
Wijken draaien om mensen. Ecosystemisch werken maakt ruimte voor ontmoeting, vertrouwen en gedeelde motivatie, essentiële voorwaarden om een wijktafel waarin alle belangrijke personen in een wijk/dorp zitten, tot leven te brengen. - Diversiteit als kracht
In plaats van alleen de bekende zorgpartners, nodigt het ecosysteemdenken uit om breder te kijken: scholen, ondernemers, buurthuizen, inwonersinitiatieven, sportverenigingen. Dat levert verrassende perspectieven en innovatie op. - Balans tussen structuur en energie
De fasen van wijkgericht samenwerken bieden structuur. Het ecosystemisch kwadrant helpt om te zien of er voldoende energie, ontmoeting en passie aanwezig zijn om een netwerk werkelijk duurzaam te maken. - Lokale dynamiek serieus nemen
Wat werkt in Stad, werkt niet automatisch in een dorp. Ecosystemisch werken neemt het regionale aspect heel serieus, dat maakt de samenwerking realistischer en effectiever. - Grote opgaven benaderen als gezamenlijke verantwoordelijkheid
Het expliciet maken van wederzijdse belangen, is cruciaal om structurele problemen zoals werkdruk, multiproblematiek en preventie écht aan te pakken.
Vooruitblik naar 2026: bouwen aan netwerken die bewegen
In 2026 gaan we ons in toenemende mate richten op het versterken van lokale ecosystemen. Niet door blauwdrukken te leveren, maar door beweging te faciliteren. Onder meer door:
- Wijktafels te begeleiden en versterken,
- Gemeenten te ondersteunen bij startfoto’s, prioritering en besluitvorming,
- Partners met elkaar te verbinden vanuit waarden, energie en gedeelde opgaven,
- Impactmetingen uitvoeren die laten zien wat werkt, wat groeit en wat aandacht vraagt,
- Sleutelfiguren in de regio ondersteunen zodat zij het vuurtje brandend houden.
Dank voor jullie inzet tot nu toe. We wensen jullie hele fijne feestdagen!
